انواع اسانس های گیاهی

اسانس های گیاهی که به آن ها روغن های ضروری هم می گویند، عصاره های بسیار غلیظ و فرار از بخش های مختلف گیاهان مانند گلبرگ ها، برگ ها، ریشه ها و پوست میوه ها هستند. این ترکیبات از طریق روش هایی مانند تقطیر با بخار آب یا پرس سرد استخراج می شوند و حاوی ترکیبات شیمیایی طبیعی مثل ترپن ها و فنول ها هستند که در آروماتراپی و مراقبت از پوست کاربرد درمانی و زیبایی دارند.

1. اسانس اسطوخودوس (Lavender)

پادشاه آروماتراپی و پرکاربردترین اسانس در جهان. اسطوخودوس از گلبرگ های گیاه لاواندولا تقطیر می شود. ترکیب شیمیایی غالب آن لینالول و استرهای اسید استیک است. این ترکیبات باعث می شوند که این اسانس به شدت آرام بخش، ضد اضطراب و ترمیم کننده بافت پوست باشد. نت بوی آن گلدار، کمی چوبی و بسیار متعادل است. اگر به دنبال خواب راحت یا تسکین سردردهای تنشی هستید، این اسانس بهترین انتخاب است.

2. اسانس درخت چای (Tea Tree)

این اسانس که از برگ های درخت ملالوکا در استرالیا به دست می آید، یک ضد عفونی کننده طبیعی بی نظیر است. ماده موثره اصلی آن ترپینن 4 ال نام دارد که قدرت ضد باکتریایی و ضد قارچی آن را تامین می کند. در مراقبت از پوست برای کنترل جوش و آکنه و در محیط برای ضد عفونی کردن سطوح کاربرد فراوانی دارد. بوی آن تند، کامفور مانندی و بسیار تمیز کننده است.

3. اسانس نعناع فلفلی (Peppermint)

اگر به دنبال انرژی فوری و رفع خستگی هستید، نعناع فلفلی معجزه می کند. این اسانس از برگ های نعناع تقطیر می شود و سرشار از منتول و منتون است. منتول باعث ایجاد احساس خنکی روی پوست و باز شدن مجاری تنفسی می شود. در آروماتراپی برای افزایش تمرکز، رفع حالت تهوع و تسکین دردهای عضلانی ناشی از ورزش استفاده می شود. بوی آن بسیار تیز، خنک و نفوذ کننده است.

4. اسانس اکالیپتوس (Eucalyptus)

برگ های درخت اکالیپتوس منبع غنی از سینئول (که به اوکالیپتول هم معروف است) هستند. این ترکیب شیمیایی یک اکسپکتورانت قوی است، به این معنی که به تخلیه مخاط تنفسی و باز شدن ریه ها کمک می کند. در فصل سرما برای بخور دادن و رفع احتقان بینی، اسانس اکالیپتوس یک انتخاب حیاتی و نجات بخش است. بوی آن کامفور مانند، تازه و بسیار باز کننده است.

5. اسانس رزماری (Rosemary)

رزماری یا اکلیل کوهی، گیاهی مدیتارانه ای است که اسانس آن سرشار از کامفور و سینئول می باشد. این اسانس محرک گردش خون است و برای رفع دردهای روماتیسمی و عضلانی عالی عمل می کند. در حوزه ذهن و روان، رزماری به عنوان یک اسانس یادگیری و حافظه شناخته می شود. بوی آن گیاهی، کمی چوبی و بسیار نشاط آور است.

6. اسانس لیمو (Lemon)

برخلاف بسیاری از اسانس ها که از تقطیر به دست می آیند، اسانس لیمو از پرس سرد پوست میوه لیمو استخراج می شود. ترکیب غالب آن لیمونن است که خاصیت آنتی اکسیدانی و ضد لک دارد. بوی مرکباتی آن به سرعت خلق و خو را بالا می برد و برای رفع بوی نامطبوع محیط و چربی زدایی از پوست سر بسیار کاربردی است. فقط توجه داشته باشید که اسانس های مرکبات فتوتوکسیک هستند و نباید بعد از استفاده در معرض نور مستقیم خورشید قرار بگیرید.

7. اسانس کندر (Frankincense)

کندر که از صمغ درخت بوسولیا به دست می آید، یکی از قدیمی ترین و مقدس ترین روغن های ضروری در تاریخ بشر است. ترکیبات اصلی آن پینن و لیمونن هستند. کندر خاصیت سیتوفیلاکتیک دارد، یعنی به بازسازی سلولی و ترمیم بافت های آسیب دیده کمک می کند. در مدیتیشن و یوگا برای عمیق کردن تنفس و ایجاد حس آرامش معنوی استفاده می شود. بوی آن چوبی، رزینی و بسیار زمین گیر کننده است.

8. اسانس چوب صندل (Sandalwood)

این اسانس لوکس و گران قیمت از چوب درخت صندل استخراج می شود و سرشار از سانتالول است. سانتالول یک الکل سسکوئی ترپنی است که خاصیت ضد التهابی قوی برای پوست دارد و به شدت آرام بخش سیستم عصبی است. بوی آن چوبی، شیرین، گرم و بسیار ماندگار است و به عنوان یک نت پایهی عالی در ترکیب عطرهای طبیعی شناخته می شود.

توجه بسیار مهم: اسانس های گیاهی مواد شیمیایی بسیار قدرتمندی هستند. هرگز آن ها را نبلعید مگر با تجویز مستقیم پزشک متخصص آروماتراپی بالینی. استفاده از اسانس ها در دوران بارداری، به ویژه سه ماهه اول، و برای نوزادان و کودکان خردسال باید با احتیاط فراوان و فقط با مشورت متخصص انجام شود. برخی اسانس ها مانند اکالیپتوس و نعناع فلفلی به دلیل وجود ترکیباتی مثل منتول و سینئول، ممکن است باعث اسپاسم تنفسی در کودکان زیر سه سال شوند. همچنین افرادی که دارای فشار خون بالا هستند باید در استفاده از اسانس های محرک مانند رزماری احتیاط کنند.

تفاوت اصلی اسانس گیاهی و روغن حامل چیست؟

اسانس های گیاهی مولکول های معطر و فراری هستند که در آب حل نمی شوند و چربی ندارند، اما به شدت غلیظ و نفوذ پذیرند. روغن های حامل مانند بادام یا زیتون، چربی های گیاهی ثابت هستند که برای رقیق کردن اسانس ها و انتقال ایمن آن ها به پوست استفاده می شوند و خاصیت مرطوب کنندگی دارند.

آیا می توان اسانس ها را با هم ترکیب کرد؟

بله، هنر اصلی در آروماتراپی ترکیب یا Blend کردن اسانس ها است. شما می توانید با در نظر گرفتن نت های بالایی، میانی و پایینی، ترکیباتی بسازید که هم از نظر رایحه هارمونی داشته باشند و هم از نظر خواص درمانی، یکدیگر را تقویت کنند. به عنوان مثال ترکیب اسطوخودوس، مریم گلی و بادام شیرین یک blend عالی برای رفع استرس قبل از خواب است.

ماندگاری اسانس های گیاهی چقدر است؟

ماندگاری آن ها به ترکیب شیمیایی شان بستگی دارد. اسانس های مرکبات که سرشار از لیمونن هستند، به دلیل اکسیداسیون سریع، معمولا بین شش ماه تا یک سال ماندگاری دارند و باید در یخچال نگهداری شوند. اما اسانس های چوبی و رزینی مانند چوب صندل یا کندر، هرچه بیشتر بمانند غلیظ تر و خوش بوتر می شوند و می توانند سال ها یا حتی دهه ها دوام بیاورند.

چگونه یک اسانس گیاهی اصل و خالص را تشخیص دهیم؟

تشخیص خلوص اسانس نیازمند آزمایش های گاز کروماتوگرافی است، اما در خرید روزمره باید به نام لاتین گیاه روی شیشه، کشور مبدا، روش استخراج و تاریخ انقضا توجه کنید. یک اسانس خالص هرگز نباید پایه روغنی یا چرب داشته باشد و بوی آن باید پیچیده و چند لایه باشد، نه یک بوی مصنوعی و تک بعدی. خرید از برندهای معتبر و تخصصی مانند فروشگاه آروماتراپی سینرگل که آنالیزهای آزمایشگاهی محصولات خود را ارائه می دهند، امن ترین راه برای تضمین خلوص است.